ლექსები





პოეზია

ლექსები




 
***
ყვავილი ყვავილად ვარ ნახსენები
და პური – პურად.
ჩაკირული ვარ და უსახო ცრუ ბრძენთათვის
ანდა ბრიყვთათვის,
მხოლოდ ჭეშმარიტთ ვეჩვენები მრავალფერი და მრავალგულა.
 
 
 
 
 
ძველ ეგვპტელთა სიმღერა ნილოსისადმი მსხვერპლშეწირვის დროს
 
დამშრალო ნილოსო, ჩვენც შენი შეხედვით დაგვიშრა თვალები;
მზე გადაირია, დახეთქა მიწა და დაგვისკდა თავები;
ჩაგვეფხვნა პირში, ნესტოებში, ყურებში ქვიშა გადამცხვარი;
თავზე დაგვდგომია მთა-პირამიდები, ქვებში ალჩამდგარი.
ნილოსო, მოგვეცი წყალი, მოგვეცი წყალი, მოგვეცი
წყალი!
თეთრებში,
ცისფრებში,
ოქროს ყვითლად ბრწყინვით
მოვდივართ სიცილით და რხევით,
თან მოგვყავს ქალწული,
თმაყვავილჩაწნული,
მუქთვალა, მოქნილი,
დამწველი.
გვალვის დროს შობილი,
მზის სხივდასობილი,
ჩვიდმეტი წელია ივსება
სისხლით და ლოდინით,
ჯერ ხელუხლებელი
ილტვის და ვნებით
იწვება,
და შენი წყლიანი,
გრილი და ღრმა გულით
ჩაიხვევ და ვეღარ
აიწყვეტს,
ნილოსო, მიიღე ქალწული
და მისი
მკერდივით გულუხვად აივსე,
აივსე, გადმოდი,
გაშლილი უსაზღვროდ
მოედე გადამხმარ ნაპირებს,
და წყალდიდობის დროს,
გაისად, ისევე
მიიღებ ჩვენს მსხვერპლს
დანაპირებს!
ნილოსმა მოგვცა წყალი
ნილოსმა მიიღო ქალწული.
 
1961
 
 
 
 
 
სვანების სიმღერა მზეზე
 
ამოვიწევთ ქვებიდან,
ამოვიშლით მხრებს,
ამართულებს ზევიდან
დაგვეცემა მზე.
მზე.
ვდგავართ ფეხებგამდგარი,
ემძიმება კლდეს;
თეძოჩაწურულები
თვითონ ვგავართ ქვებს,
მიშვერილებს ცისაკენ,
მიბჯენილებს მზეს.
მზეს.
მზეო, დიდო მზეო,
მზეო, საოცარო,
მზეო, მბრძანებელო,
ჩვენო სალოცავო,
მოგვადექ!
– მზეო, მე ვარ ქემზა.
ისევ ვძლიე ეს გზა.
დაგიგებ დათვის ტყავს,
დაგორდი ზედ ყვითლად.
უკვე ძველებურად
ვერ ვიმორჩილებ მკლავს,
მუხლიც მომისუსტდა,
შენც ვეღარ გიბჯენ თვალს,
ისე არ ავცრემლდე, –
ეს არ მითქვამს დღემდე;
იქნებ საბოლოოს,
კვლავ გიგებ დათვის ტყავს,
წაბლისფერ დათვის ტყავს,
დაგორდი ზედ ყვითლად.
– მზეო, ვარ გიორგი,
შემარქვეს მთის ორბი.
გაგისწორებ წვრილ თვალს,
დაგიგებ დათვის ტყავს,
წაბლისფერ დათვის ტყავს,
დაგორდი ზედ ყვითლად.
– მზეო, ვარ სოზარი.
დაგიგებ დათვის ტყავს...
– მზეო, ვარ სორთმანი.
დაგიგებ დათვის ტყავს...
– კარგად მომისმინე,
მზეო, ვარ ქელეშბი.
არ მაკლია, ვიცი,
ლაზათი და ეშხი;
ვდგავარ და გიცინი
რწმენისგან თავხედი, –
სიკარგის რწმენა,
არც მეტი, არც ნაკლები –
ძალის და გონების,
არსად დაყოვნების,
სიმხნევის, სიკეთის,
სიყვარულის, ვნების,
რწმენა ბრძოლასა და
ხიფათში რჩეულის,
რწმენა საკუთარი
სულის და სხეულის.
მზეო, დათვი შემომხვდა
მთისხელა!
მზეო, ტორი შემომკრა
ფიცხელად!
მზეო, ავიცდინე და
გადავრჩი,
მზეო, გავიცინე და
დავაცხრი!
მზეო, შემოვკარ მკლავი,
მსხვილძარღვი.
მზეო, გავაძრე ტყავი,
მბრწყინავი.
მოვედი, გიბჯენ თვალს!
გიგებ ამ დათვის ტყავს!
გატოტილს, გადაშლილს,
წაბლისფრად ბეწვაშლილს;
გიგებ ამ დათვის ტყავს,
დაგორდი ზედ ყვითლად!
ცხრამეტი წლისა ვარ!
ცხრამეტჯერ მზისა ვარ!
– ვდგავართ ფეხებგამდგარი,
ემძიმება კლდეს;
თეძოჩაწურულები
თვითონ ვგავართ ქვებს,
მიშვერილებს ცისაკენ,
მიბჯენილებს მზეს.
მზეს.
აუჰ, მზეო, მზე დიდო,
მაღალო და ცაზედ მკიდო!
ქუდებს თეთრებს, ნაცრისფერებს,
მიწისფერებს, თაფლისფერებს,
ხის გამძვრალი ქერქისფერებს,
ჩამომტვრეულ ქვების ფერებს,
მსხვილ სირმებით დაზოლილებს,
თხემზე ჯვრებად დაყოფილებს,
მიჩვეულებს მშრალად შრიშინს,
შეთელილებს მჭიდროდ, მიჯრით
მოვიძრობთ და გამოგიწვდით,
ჩამოისხი, ჩამოიწვი!
ჩაიწურე, ჩაიღვენთე,
ჩვენს ქუდებში ყვითლად ენთე!
ჩვენს ქუდებში ჩაიღვარე,
აგვივსე და ივარვარე!
ასე ქუდებგაწვდილნი
ვბრუნდებით უკან,
ჩვენ-ჩვენს კოშკში შემოგვაქვს
მზე თითო მუჭა.
მზეო, დიდო მზეო,
მზეო, საოცარო,
მზეო, მბრძანებელო,
ჩვენო სალოცავო,
მოგვადექ!
 
1963
 
 
 
 
 
სურათი
 
სიწყნარეა. სავსე მთვარე ამოცურდა და გაჩერდა.
დაწვა დიდი ჩრდილი მუხის, მუხა შრიალს ვეღარ ბედავს.
წევს სიგრილე. მდინარეც წევს, – სიბრტყით ელავს მთების ძირში.
იხდის ქალი, შიშველ თეთრ მკერდს მდორედ არწევს მუხის ჩრდილში.
 
ნაპრალებმა შეკრეს სუნთქვა – გრძელ თეთრ ველს გავს ქალის მკლავი.
ნაპრელები ხეთქენ მიწას; შავ ხალებად ჩანან ღამით.
არ იძვრიან, მთვარის შუქზე ადგათ ჩუმი შავი ბინდი.
სიმძიმეს გრძნობს თავის მკერდის, ქალი რხევით ველზე მიდის.
 
რა ღამეა ლურჯი, დიდი! რა წყნარად დგას მთვარე ზემოთ!
რა სავსეა ქალის ტანი! შემოეჭდო მუხის ღეროს,
მკერდით გაწვა. წევს სიგრილე, მდინარეც წევს მთების ძირში...
ყველაფერი ერთ ლურჯ ღამით ესიზმრება მუხას ძილში.
 
1963
 
 
 
 
 
ჩვენ, ვინც ცოცხლებად დავუხატივართ
 
ჩვენ სურათებში ჩავმსხდარვართ წყნარად
და სხეულებით ტილოს ვამძიმებთ;
თვალებით წელთა სივრცეებს ვფარავთ,
ჩვენს ფიქრებს დრო ვერ გადაგვავიწყებს.
 
ჩვენი შუბლების თეთრი ნათება
ძვლების სიმაგრით თქვენსკენ მოიწევს.
მუდმივ სივრცეში ვდგავართ კარებთან –
თქვენთან არასდროს გადმოვაბიჯებთ.
 
ჩვენ აქ სიკვდილის არ გვეშინია,
დასამარების მიწით და ნაცრით,
ჩვენ, ვინც ცოცხლებად დავუხატივართ,
ყოფას სიკვდილზე ვერაფრით გავცვლით.
 
საღამოები ისე იცდიან,
გაჩერებული მუდმივ სილურჯედ,
და გზები ჩვენთან ისევ მიდიან,
ფიქრობთ – საით? – და ვერ გაგიგიათ,
 
გაჩერებული გვაქვს სიყვარული
და სიძულვილიც და ეშმაკობაც;
გაჩერებული ტანჯვა, განცხრომა,
ჩვენ ვართ ფიქრების ხატად გახდომა.
 
და ერთიც კიდევ არის უცვლელი –
რომ ჩვენ ვერაფრით ვარღვევთ სიჩუმეს,
ის ჩვენთან მოდის რბილ ნაბიჯებით
და დიდ გროვებად ყველგან იბუდებს.
 
და ჩვენს მუდმივ და უცვლელ ყოფაში
ჩვენი ფიქრები წამით იყუჩებს,
ხმები გვწყურია! სიჩუმეშივე
სიჩუმის სკდომას ჩუმად ყურს ვუგდებთ.
 
საღამოები გვადგიან თავზე,
გაჩერებული მუდმივ სილურჯედ
და გზები ისევ იქით მიდიან,
ფიქრობთ – საით? და ვერ გაგიგიათ.
 
1964
 
 
 
 
 
ღამით
 
ჩუმად გავდივართ ამ გარინდულ შარაზე ღამით,
შარაზე, ჩრდილებს ჩამომსხდარებს თეთრად რომ მისდევს,
ხან მელანდება ხეებს უკან დევის თვალთვალი,
ხან ცამდე ახრილ რქებით ხარი მოვა და მირქენს.
 
იმალებიან მიწანგრეულ, მწვანე ღრმულებში,
ბუჩქების უკან, ჩუმ ბუტბუტით მინდვრის სულები,
ზოგს ანწლის ღერო შავ მარცვლებით, ზოგს ჩხირ-გაშვერით
გამხმარი ტოტი გაუჩრია ბებერ ყურებში.
 
ზის კოჭლი ჭინკა, იელის სუნს სულს შეუბერავს –
ჩვენსკენ არ უშვებს, თვითონ თვრება, დარდები აღრჩობს –
ახსოვს თვალები მწვანე, როგორც ციცინათელას
სულ თხელ ფოთოლში რომ გახედო ძალიან ახლოს.
 
აგერ გვიყურებს გოლიათი, ქერქდაღარული,
ჩავუაროთ და თავის მსხვილი ხელი რომ გვახლოს?!
იქით მიგვზიდოს იმ ჩაბურულ და ჩუმ შრიალში,
როგორც ხეები, თვალუწვდენელ მიწაში ჩაგვრგოს?
 
ო, რარიგ დიდი დროის სივრცე აწევს ყველაფერს, –
ჩუმ ხმებს, სიგრილეს შეუბოჭავს, ლურჯად შენაფერს.
 
1966
 
 
 
 
 
ჩემი გონება გაუთიშავი
 
მინით დაცულ უხმოობით სარკმელს გარეთ ქარი დაცურავს.
იზლაზნებიან ხეები შავ-ვერცხლისფრად.
უშრიალოდ მკვდარი ქარი ლოკავს უძრავ სახურავს.
უმზერს
სქესად დაყოფის საოცარ მიწიერებას
ჩემი გონება გაუთიშავი.
ნაზ ჭერმისფრად აირეკლება
ძუძუს კანზე მინის ნთება,
მძიმედ მოზიმზიმე შავი თვალი ვერცხლის ნერწყვში,
თითების ნაზ იღლიებს მოფლითავს.
რა ზომის სილამაზეა, საიდანაა, რა არის, რას ნიშნავს,
ძუძუ
ზღმარტლისფერი თავებით,
ქვემოდან მიმდნარ ანარეკლების ნახევარმთვარეებით,
სად ჩრდილში თბილი ნესტი თუ ოფლია;
ჭაბუკის ხორხი უსასრულო სიტკბოებით დაცურავს.
მინით დაცულ უხმოობით, სიშორით
იზლაზნებიან ხეები შავ-ვერცხლისფრად.
 
1967
 
 
 
 
 
* * *
 
ჩემი ოთახი.
უნაბისფერი კედლები
ჩამავალ მზეში წითლად შრიალებს.
სტუმრის თავი – შავი ქრიზანთემა.
ჩემი ოთახით მოზღუდულნი;
მეგობრის თავი – სასანთლეებში
ყვითელ აბრეშუმებად მისანთებად.
სარკმლის პრიალმა გადაურბინა,
წამოწეულა იგი ტახტიდან,
მთვლემარედ უდევს მტევნის ზურგები.
სიღრმეში, გადახსნილი სარკმლიდან
მამადავითის თეთრი ლებანი
შავ-მწვანე კალთებში სამმხრიდან.
მოწითალო ბურუსის ბიბინში
კედელთან ყავისფერი სკამი მოთხვრილი,
ჩემი ოთახის კედელი
საზურგეში წითელ გრაგნილად გახსნილა
და ჩემი მკლავების თეთრი ერთობა
ახლა ეჩვენებათ თრობად და სიკვდილად,
ასე ვისახებით ახლა ამ განფენით,
ჩემმიერ სახებით შეკრულნი ირგვლივად.
გრძელ კედელზე სიწითლე კუთხემდე მიწვა.
ბურუსის შტოში გავიარე,
აქა-იქ დამამჩნევს ძეწკვის ბრწყინვა
ოქროს სველ ნაკვალევს;
იგი თვალებს ყელზე უცებ შავი ფრთებივით
გადამაფართხალებს.
სინათლე ავანთეთ,
მზე ჩავიდა თავის ჟამისად.
ჩემი ოთახის მღებავი კედელი –
სისხლი, ნაჟონი მხარზე ჟანგისფრად,
ხორხი შეტოკდა, უშრება ნერწყვი,
უხერხული დაყრდნობით
მისი ლავიწი თეთრი სანთელივით ილეწება.
ჩემს უნაბისფერ ოთახში
ჟამი დგას სამხრობის.
 
1967
 
 
 
 
 
ხის სიკვდილი
 
მწყდება ფოთლები, მიძარღვული ყუნწებით, მწყდება,
მტოვებს დამშრალი სილამაზე მათი სხეულის,
შიშველ სიზუსტით ავიწვდინე ტოტების წყება,
ცა ჩამომტირის ტოტებს შორის, ცა არეული.
 
სადღაა უხვი გაქანებით, ურცხვი სისავსით,
წვენ-მოხეთქილი აღტკინებით ქართან გაყოლა,
შტოთა ატეხვა მოუზომლად, შტო-ხშირ შრიალით
ქარის ტრიალი, ქარის ბრუნვა ტოტებ-გამჭოლად.
 
სადღაა დგომა გალაღებით, განმარტოებით,
ირგვლივ გავრცობა შეუზღუდავ, მწვანე სიგრილედ,
ღეროს აზიდვა, სიძლიერე, გაშლა შტოების,
წვენის დინება გამშრალ მერქანს რომ დამირბილებს.
 
ცა ჩამომტირის არეული შიშველ ტოტებში,
მტოვებენ დამშრალ სილამაზით ფოთლები წყნარად;
ვემშვიდობები პირ-დამსკდარი, ხმელი გოდებით,
მწუხრის მზის სხივებს, გარინდულნი ველზე რომ წვანან.
 
ჩემი სიცოცხლდის მიწურული ჩნდება უჩუმრად;
მივდივარ. დგება ლურჯი ღამე, გრილი, უძირო.
გავხმი. ვერ ვხედავ დედმიწას, გაქრა სიცოცხლე,
რა მოვისმინო, რაღა ვიგრძნო, ან რას ვუცქირო.
 
1967
 
 
 
 
 
შენ, უმაღლესო
 
„განთავისუფლდა – ვინც შეერთო მას, როგორც წყალი წყალს, ცეცხლი ცეცხლს, სივრცე სივრცეს“. „ის შეუბოჭავად მიექანება ცოდნის სინათლისაკენ“, „სიცოცხლეშივე თავისუფლდება ის, ვინც, როგორც ნაყოფი საკუთარ ხელისგულზე, უშუალოდ შეიცნო იგი“.
                                                       ფაინგალა უფანიშადადან
 
შენს სურნელზე სხვას არ უამბნია,
ჩემს ხელისგულებში ხარ მოქცეული,
გაფცქვნილ ნაყოფად თრთი და მეხები ცხოვლად.
იბურვებიან შენზე ოცნებით,
მკრთალმონაბერი შენი სურნელი შორით აოცებთ,
სხვისი ტრფობის გადმონასხივი მოხვდებათ მხოლოდ.
მე კი დამათრობს, სხეულზე მათრთის შეხება შენი
ნეტარად, ცხოვლად!
ბაგის შიდა გულს როგორც თბილი ხვდება ნასუნთქი და სველი სიტკბო,
ან უპეები როგორც გრძნობენ ცრემლის ცხელ სრიალს,
ან მოცახცახე ხელისგული ვნებით დაცვარულ ძუძუს რომ იკრობს, –
ჩემი სხეული შენს სხეულს მიაქვს
როგორც ბადაგი, ბადაგშივე გადანადუღი.
ტრფობას კლებულნი სამუდამოდ რჩებიან მიღმა,
არ ღირსებიათ შენი ალერსი!
სამუდამოდ რჩებიან მიღმა
თეთრი კირით, ბრტყელი ნიჩბით გადანალესნი.
და მე შენითვე გულმოალერსე დარჩენილთადმიც სითბოს ვატარებ.
 
1968
 
 
 
 
 
დალი კლდეში მშობიარობს
 
(„ხალხურიდან“)
 
ნაცრისფერ კლდეებს ერთი თეთრი კლდე,
ერთი თეთრი კლდე,
როგორც ღამეებს დილა შერევია.
„დალი დავმძიმდი, ნაწნავებიც კი წელში გამხრიან და მერევიან,
მე ვმშობიარობ! მზეო, მომადექ! ბინდო, მერიდე!
ელვა-თეთრი კლდე ძირს არ დამიშვებს,
დაიბადება ჩემი მემკვიდრე.
რძეო, ჩამიდექ, ქვიშავ, მერიდე!“
დალი დაიშლის თავის ნაწნავებს, ქვეშ დაიფენს,
შემობრუნდება მზე, ხორბლისფერ თმებში ბუდეს დაიდებს.
დალი თანდათან ცხრება, მზიან ტკივილს არ გაიმიზეზებს;
დალის კვნესა ჰგავს გალობას მოსავლის მწიფე სიმძიმეზე,
დალი კვნესის თუ გალობს თავის ძეზე, პირით-მზეზე.
ო! ოი!
დალს გადაუვარდა შვილი კლდიდან!
კლდეები შხუილით მოჯარდნენ ზეცა-უფსკრულის მხრიდან,
გადაუვარდა შვილი კლდიდან თეთრი კლდის იქით,
კლდეები შხუიან კალთების მიხლით.
კლდის ძირში დაუღია ხახა რუხ მგელს,
დასტაცა პირი ჩვილს, დედისგან ხელ-უხლებს,
მინდორზე მიქრის.
ოჰო? ქედ-ქედ, მინდვრის გასწვრივ
მობრძანდება მონადირე მეფისა,
დიდი იმედი აქვს ნადირობისა და დღეისა,
მობრძანდება მონადირე მეფისა,
ფეხებს აღარ აცლის,
ფიქრით უკვე დიდება და პატივი ეღირსა.
ქედ-ქედ მობრძანდება, მინდვრის გასწვრივ,
მონადირე მეფისა.
დაინახა მგელი, დაუდარაჯდა,
მისი ტყვია მგელს მწიფე შინდივით შუბლზე დააჯდა,
ძე დალისა დააგდებინა, ხელში აიყვანა,
აი, ბედი უნდა სწორედ ამისთანა.
ტყუილად არ ჰქონდა იმედი დღეისა,
ღიღინით მოდის,
თეთრი კლდის ძირას მოდის მონადირე მეფისა.
კლდეში დალი მოსთქვამს,
მასზე მეტად მოსთქვამენ კლდეები.
„დედაო“, დალს ვიღაც ეძახის, თითქოს, ყური მოჰკრა,
ვიღაც ეძახის ნაზად და ვედრებით.
„დედის მადლი შეგეწიოს, დედის მთქმელი აღარავინ მყავს“?!
„დედა, მე ვარ, შენი ძე, ოქროს ნაწნავი გადმომიგდე, ისე ამიყვან“.
დალის სული დარბილდა სიხარულით,
როგორც ცვილი მზეზე,
დალი მონადირეს თვალ-მოუკრავ სხეულს უჩვენებს,
მისთვის საჩუქარს ეძებს:
„ო, მონადირევ, მოხდენილო,
გინდა? ყოველდღე შუნს სდევდე,
ყოველდღე შეგაფეთო შუნი დამფრთხალი,
ერთ წუთს არ დაგჭირდეს თვალთვალი.
თუ გინდა, მზე-ბუდა შემოდგომით,
როცა იმარცვლება გიცრული,
ტყე ივსება ფოთლების შრიალ-წყდომით,
მე შენ ამას აგისრულებ:
ცხრა ჯიხვს გიბოძებ, კუნთმთრთოლვარეს,
რქებით გააპობენ ჰაერს ნაპერწკლებად,
მკლავს ვერ მოავლებ,
ვეება მხრები მათი სიმძიმით დაგეძლევა.
თუ არა და, მონადირევ, მოხდენილო!
ერთი ღამის ტრფობას გაჩუქებ, ჩემს საწოლს გაგიყოფ,
გინდა?! მათრობელ სურნელით ღამე იელისფრად მოგევლინო,
შეუბოჭავი ალერსით, ჩურჩულით და სუნთქვით დაგიპყრო?!
მოწყდები ყველაფერს თავდავიწყებით, არას ინანებ,
– წაგიღებს სიცხე და ბურანი –
ჩემი სხეულის მდინარე,
ხარბად მოიხვეჭ ჩემს მკლავებს, თმების ბურუსში მინარევს,
გინდა, მონადირევ, მოხდენილო,
ერთი ღამის თრობად მოგევლინო“.
ჰო! რა სურვილი აქვს მონადირეს დალისა,
არ არის მნახველი ამისთანა სანდომი ქალისა,
მაგრამ ბედმა ხელუკრავი შემთხვევა აღირსა –
მოხვეჭისა და დიდებისა და პატივისა და ამისა,
დალს კი ასე ეტყვის:
„ფეთქვა-საოცრებავ და მოუხელთებელო სურნელებავ,
აუხდენელი სიზმარი ხარ ყველა კაცისა და ჭაბუკის!
შენ ჩემთვის ჯილდოდ შენი ტრფობა გენება,
მე კი ვერ გკადრებ ამისთანა საზღაურს, ზე-დიდსა და გაუძლისს
– სჯობს, როგორც შემფერის მონადირეს,
შენი გულუხვობა ცხრა ჯიხვს მომმადლიდეს“.
დალის მკლავი თმებიდან გამოცურდა თეთრი სხივივით,
თითები ააშრიალა ფოთლებად, –
მოვარდა ცხრა ჯიხვი, რქებმიხლილი
ფერდების ხეთქების ხმა მოჰყვებათ.
ერთს თავზე ადგას
მბრწყინავ გაფატვრად
ოქროს გრეხილი,
როგორც სანთელი ალში მცურავი,
წელგადრეკილი.
სხივი მოხვდება –
ოქროს რქა რეკავს,
ზარივით რეკავს,
ზარი ედება, დაგორებული.
ბარდსა და ეკალს,
ოქროს რქა რეკავს
ბრწყინვა-წკრიალით,
ოქროსფრად
რეკავს:
სუნთქვა ყელში მოუკალთდა მონადირეს მეფისას,
თვალებით ესმის ხმა რეკვისა, ოქროს რეკვისა,
(გაუვალ ტევრში რქათა ნაცრისფერ გაღარულ მერქანს
წყვილი ოქროს რქა შერევია და ყვითლად ფეთქავს.)
თვალებით ესმის ხმა ოქროს რეკვისა,
თოფს უმიზნებს ოქროსრქიანს მონადირე მეფისა;
ოქროსრქიანი აისხლეტს, შემოუბრუნებს ტყვიას,
გდია მონადირე, შუბლმოშლილი,
ყველაფერი შიგ ნაშობ-ნამალავი უკუნეთში მიაქვს.
მზერა დახარა დალმა –
თვალთა ბორცვებზე მზიანმა ქუთუთომ ინათა.
არც გაიფოთლა სიცილად,
არც მოჭკნა მწყრალად,
წყნარი რწევით თავის თეთრ კლდეს მიმართა.
„მზე არ დამტოვებს! ბინდს დააშინებს,
ძირს არ დამიშვებს
ელვა-თეთრი კლდე,
დიდო სიწყნარევ, სულში ჩამიდექ, შფოთავავ, მერიდე!
ვსება-დუღილო, სხეულს ჩამიდექ, ჭკნობავ, მერიდე!
დაბადებულა ჩემი მემკვიდრე!
რძეო, ჩამიდექ, ქვიშავ, მერიდე“
ერთი თეთრი კლდე,
ერთი თეთრი კლდე, ნაცრისფერ კლდეებს როგორც
ღამეებს დილა შერევია.
 
1968
 
 
 
 
 
თავისუფლების მკაცრი საკანი
 
ენის ბაღნარში ფშუოდნენ უკვე ფარშევანგები,
აღარ ჰქონდა შეუკვეცავს საყრდენი მყარი – სიტყვებად ინთქა
და დანის პირზე ბასრად აინთო ნამდვილი სიტყვა,
და ტყვიასავით დაიტენა სისხლის მზეთა გამოსასხმელად
და დაატყვევა თავისუფლების მკაცრი საკანით...
არც როს ინებებს უღირს შვილთა გამოსარჩლებას –
მწიფე შავით ნთქავს, ფარვა-საკმარით.
 
 
 
 
 
ძმის მიერ თქმული უმცროსი დის დაბადების დღეზე
 
აბრეშუმისფერ კაბაში,
სივრცის ყვავილებით გაცრილ მარმაშით,
ჟანგისფერი პეპლებით სარტყელზე
გამოგვეცხადე მაშინ
(ჩემმა დამ მითხრა მერე – დიდედას კაბისგან,
პეპლები – ხავერდის ვარდისგან).
გული შემეკუმშა შიშით და სიფრთხილით,
სასმელი გადმომექცა –
ქლიავისფრად ჩაქრა თეთრ სუფრაში.
შენი თვალები მუქად შეცურებულ ბორცვებად –
ქუთუთოებს უსასრულოდ ფურცლავდი.
იდგა ყმაწვილ ქალთა გნიასი და სიცილი,
შავ პერანგზე თუთუნი დამცვენოდა გამხმარი თაფლივით.
მოღუშული,
სიმორცხვის სიკაპასით
შავ თვალებად იშლებოდი
აბრეშუმისფერ კაბაში.
 
1971
 
 
 
 
 
ფიქრები აბრეშუმზე ძველი
 
თეჯირის დანახვისას
აბრეშუმი შემოსული ჩინით,
ჩინური ნაბვით,
ძვლისფერი სინათლით მიმდგარი სახეზე,
ნელა მბზინავი.
მბრწყინავი ამოძაფვით მწვანე სასახლე,
სახურავ არქენით;
ოქრო-ვარდისფერ ლაქებში
ვეშაპთა მოშავოდ მბზინავი ნაფცქვენი.
ჩინელის თავი – თმაზე ლურჯი სინათლის ნაკვლევი,
ჩამოშვებულ შავ აბრეშუმში,
შავ აბრეშუმზე
მარაოს ტარის წენგოსფერი ხის სუნის დამკმევი.
შუქიან დახლით აშლილი,
ძვლისფერი სინათლით მიმდგარი სახეზე,
მქშინავი აბრეშუმის სუნში
ჩინელს შრიალით ახველებს.
 
1972
 
 
 
 
 
ძველი უბნის გახსენება მზიან დღეს
 
როგორ მეცნობა ეს მუქი მზე,
ქალით, ბავშვებით, ჩაჩუმებული მზიანი დამრეცი,
შავი თაფლივით გაბურულ ჩრდილში პარკის მესერი.
ატმის შემპალი გვერდის ტკბილ და ხორცისფერ ლაქას
დანა მოსერავს, –
ტარი ნათდება სამი ლურსმნის თავებჩაცემით.
ტყლაპუნებს ყვითლად შავხალება დანათალები.
მზისფერია ყველაფერი,
მუქი ოქროს, აბანოს უბნის ლურჯი თაღების;
სადღაც, მომდგარი საღამოს ბუღში,
რადიოდან ბაიათები
გაუგებარ-შემაწუხებლად გულს მონანთები.
ბადაგისფერი მზით დაბინდულა შუშაბანდი,
შეღებილ იატაკს ფიცრის კორძები ამობურცვია,
დედის თითებზე გათლილი ატმის წებოვნად დენა
და მუქი ოქროს, დამწვარი შაქრისფერი საღამო
რაღაც საოცარ, მოლანდებულ ნაცნობობის ბურს მოუცვია,
ოთახების სიგრძივ ბინდბუნდის სიღრმეში შლილი
ცა ყვითლად ცურავს ქუჩის აივნის შავ გრეხილებში,
დაგუდულა მიხვეული ქუჩების იქით მანქანის ხმები,
თვალი უეცრად უცნაურად ამეხილება;
მზის სიმუქის ბოლო ბურუსი
მოვარვარე ვარაყიან ფინჯანს მოესკვნა,
მერე გადაგვცდა ჩარჩენილებს მელნისფერ ბინდში,
ააელვარა შუშაბანდი სანაკოევთა.
როდის იყო და როდის მოვა ისევ ეს წამი,
ბადაგისფერი მუქი მზეა დამრეცზე ჩუმად,
აბანოს უბნის ჭრელი, ლურჯი თაღოვანება;
დედა გვიყვება რაღაც ფილმს და თან ატამს გვითლის თითებით მტკბარით.
ტუჩისფერი შემპალი გვერდი, ყვითლად ნათალი, იღვრება სუნად.
თბილად გვაბრუებს თვლემა-ღიმილით
ეს მუქი მზე და
მისი სქელი ოქროვანი ჩამოვანება.
 
1974
 
 
 
 
 
შეჭირვების ჟამი
 
ლოცვა თეთრი გიორგისადმი
 
შენ, წმინდაო გიორგი,
გამიხსენი გული,
დღეს შენი დღეობაა,
თეთრად მოქარგული!
შენ, წმინდაო გიორგი,
გამიხსენი სინათლის,
გამიხსენი სიკეთის, სიყვარულის კარიბჭე,
გამიხსენი მოფრქვევით თეთრი მოსაკითხების,
უდრეკი, გასაძლები ძალა მომანიჭე!
სულის დასაწმენდი ძალა მომანიჭე,
დამიცავი ცარიელ, მოქუფრული პირისგან,
გამოსტაცე ჩემი მოჩახჩახე მონდობა,
ჩემი უთავებელი, მოპყრობლი ლტოლვა;
გულამომჯდარს ცრემლი მოკიაფე მიმისხავს
სიყვარულით გაღებულ, დაფეთებულ თვალზე.
შენ, წმინდაო გიორგი,
ჩემი გული იგრძენი
განათებულ გვირგვინით, როცა ასე გალობს!
შენ, წმინდა გიორგი,
ჩვენო თეთრო გიორგი,
უსასრულო სიკეთე, სიყვარული ბრძანე.
 
1977
 
 
 
 
 
ხელოვნების მუზეუმში
 
მზის ნედლი სუნი იდგა ტილოში,
სიგრილე-ბინდი ვაზის გაბზარულ მარმარილოში,
გახშირებული თეთრ ჩირაღდნებად ჩანდა ყვავილი,
მაღლა გაშლილი, მაღლა ყლორტებზე ამოყვანილი.
უდაბნოვდება ვრცელ ფართობზე სიჩუმე, ბინდი;
ცდომილ სავარძელს, სიცარიელით მოცისკროვნებულს,
აკრძალვა ადევს თოკითა და ხავერდის ხიდით.
ფარდის გადახსნით გაიშალა ორთქლი და სითბო, ათრთოლებული გადასახედი –
მზის ივლისიან ჩაგლესილებით, ქალაქ-კედლებით,
გუმბათი იფცქვნა, ვერცხლისფრად ბირთვობს.
ძველი უბნიდან ბაიბური და აივნები,
მისვენებული სკივრების სუნი,
კერკის, ჩაშაქრულ შინდის კურკები,
ოქროფერილი წიგნის ფურცლები,
აკაციებში კარი იღება –
სარდაფის ქილებს, მწვანე ბოთლებს გამოჰყოლია
ნავთის გემო სუნიდან მქროლი,
რაღაც დიდებულ ტაძარს ამსგავსებს მზე გარემდგომი
ძველი ქურის დაკრეჭილ ბაგეს შავს და შმორიანს.
გაუდაბნოვდა აქ სიჩუმე,
ჩარჩოებს სცვივათ მოოქროვილი ზედაპირები.
გულმოყირჭება.
ყვავილი ვაზით – მაღლა მხრჩოლავი თეთრ გახშირებით.
 
1979
 
 
 
 
 
მოკლე ფიქრები სამი კონკრეტული გადახვევით
 
ერთხელ
ცრუ სიყვარულით აჩუყებული ვიცრემლებოდი,
დარბეული გონებით,
თაფლისფერი დარაბებით გადაგმანულით.
გღალატობდი,
სახე მქონდა შესაზიზღი, ჭუჭყიანი,
განვიცადე შაოსანი ფუღუროება,
აჩუყებული ვიფლობოდი კაშკაშა ლაფში.
 
და აჰა! იძრა საძირკველი თვითონ ძირკველთა,
მოუცურებელ, უძრავბადებულ ძირკველთა ძირი,
გამაყრუებელ სიყვარულით ყველაფერი გადაიკვეთა.
 
სადარბაზოს ვარდისფერი ბათქაში მზეში,
ნიკელის ძველი საწოლის სინათლე;
შუშაბანდში ხილის ვაზაზე ზოლება ტილო,
„ელვარებს ვაშლი სისხლივით წითელი“,
მობერილი შუბლს ზემოთა გაშლილ ფანჯრებში
გაღვიძებული ძველი სიგრილე;
ფოთლების ფარღალალა ჭუჭრუტანებში
უცებ სიმჩატით ატაცებული ჩიტი იჭყივლებს.
ანთებულ აგურის კედლებს,
კაშკაშა ცისკენ საცხობიდან ამონადენ ვანილიან სუნს,
ვიწრო ქუჩის რულსა და თვლემას
შეერია ტკბილი სურნელი, გულის მიმლევი, –
განჯინის თავზე ყვითელ ფქვილად ცვენილ მიმოზას
ნაზ-უილაჯოდ გადმოუშლია მიზეზიანი ღეროები, ჩამოყრილები.
აქეთ, ეზოში, რძისფერ ბუსუსით
ამოყვავილდა, ხე ამოჩნდა, ასცდა სახურავს.
როგორ ინთება! – მოჩანს ფანჯრებში,
დედა ტკბილი ჩაით გვაპურებს.
როგორ ინთება! – ჩამავალ მზეში მთელ დღეს მხურვალი
დარაბები გადაიღეღა,
დარაბებქვეშ თბილი ბუღი, პეპლის ფერფლი ნაცრისფერ-ფშუტე.
როგორც სოფელში, როცა სასტუმროდ
აკეტილი უკანა კარი მოღებულია,
მწვანედ ანთია ოთხკუთხედად კაკლების შუქით;
დაყრილ ფოთლებში წამოჩოჩდება ჩუმი შრიალით ნიავის წელი,
იქ ფაჩა-ფუჩით ქათმები თბილ იღლიებს ნისკარტებით გამოითხრიან,
მერე კი, როცა ჩვენთან ბინდდება,
ჯერ ისევ მზეში ამონაშვერი
შორით ღორეშა, მირონწმინდა და ხორითია.
ღამის ეზოში ლამფის პარპალი სამზადიდან იქით სახლამდე,
ღამის ჭრიჭინი, უცაბედი გადაძახილი,
სტუმრობ-ბაასით გადავლილი სამხრობის სითბო,
მოყოლილი აგერ აქამდი.
დედა გვაპურებს ტკბილი ჩაით, ღია ფანჯრებში
ნარინჯისფერი მოატივტივებს გორგორა თავებს ეკლესიათა,
წამონთებულა „არსენალი“ წითელ ლენტივით,
ელავს შიგდაშიგ და იშვიათად
გადაირბენს შუშაბანდები ალავერდნილ ოთხკუთხედებად,
წითელ ფანჯრებში ელვარს ყველაფერს
ჩამავალი მზის ალი ედება.
და უცებ ჩაქრა. გადაეგლისა ცივი ცეცხლით გუმბათებს თავი,
გული მევსება გაურკვევი, უცოდველი ამაოებით,
ალბათ სოფელშიც
საუკუნო შებინდებისკენ ჩამუქებულა კაკლების ჯგუფი,
შემონთქმული ღვინისფერი საღამოებით;
იქიდან ვიცი „თქორი“, „კაკაჩი“,
აქ კვლავ ქალაქის გარეუბნები ყვითელ გარგარში იგანგლებიან,
არეულია არე-მარე შრიალის და წვიმისა და ღრუბლის განგაშში;
ისევ ისეა დამდგარი ყველის მყრალი ბიბინი.
მუშამბა აწებებით მოწრიპინე აჰყვა იდაყვებს.
ყავის ძველი კოლოფია ხრეში მარილით,
ლამფა ანთია ბროწეულის ყვითელ ყვავილად,
ზღაპრების წიგნი წაცვენილი ფურცლების ჩენჩვით
(დედა გვიკითხავს თავგადახრილი),
შიგ ნახსენები თამასუქის გასუქებას, სიყვითლეს ვხედავ,
ჩაიდანის სახურავი შიშინით დახტის,
ველასკესის სველი ინფანტა დატალღულა ფურცლის სისველით,
ლამბაქქვეშაა გამოჩრილი სანთლისფერ სახით.
ძველი მაგნიტოფონი მოტრიალე კასეტების გატეხილ ყუით;
ჩემ ოთახში, როცა მზე ჩადის,
იატაკზე აბრიალდება ერთი ბილიკი
და ბოლოს ღუის,
მზე მიდის შინა,
არგადამხდარის გახსენებით სინანული მოაქვს მუსიკას,
დაუძებნელ, უსაფუძვლო განგაშთა ფშვინვა.
ის აქ არის, მუსიკის სვრელში,
აღარ მახსოვს, როგორ მანიშნებს
მთლიანი დროის დამაბრმავებელ აუტანლობას
მშობლის ბურუსი შეუმჭირვალი,
მშობლის ორთქლის გამოტანება.
 
 
1. ველასკესი
 
მშობლის ორთქლია „ინფანტების“ დაგმანული დუღაბის ჭრელო, –
ხახვის ფუჩეჩისფერ თმების გაფურჩქვნა,
კრიჭაშეკრული მარგალიტები, მომწვანო-გრილი;
მაქმანებით, თმის შრიშინით, ვარდისფერ კაბის რუხ ხნულებში
გაცისკროვნებულ ცხვირსახოცთა
ცხოვრებით ცხოვრობს
და შეკრულია ფერად დუღაბად და შემოისმის
ჩასკვნილ ყვითლების, შავების და მელნისფერად ჩახუთული ხავერდის ქორო;
მშობლის ორთქლია ინფანტების კაბების ტაში,
დატანებულ-დაბნეული ბაფთების ფარა.
ნაზ-ვერცხლისფერი, ვარდისფერი შუქიან ფაშვით.
 
 
2. ფიროსმანი
 
ფიროსმანაშვილს დამკრახული ლოყების ყავლი არ გადასვლია!
ღაზლის სიცხე სდის ჩარდახების ჩახლეჩილ ყვითელს,
„ვირის ხიდთან“ ფანჩატური ყვითლად ანთია.
ჩაყურჭებულა ცის სიყვითლეც,
შავ დაგუბებით მიწა ბორცვებად ზედ მიეგმანა,
რთვლობის თარიღს დღეობებით, გოდრით, ძარებით
დედაბუდიან წამოუშლია ქალი და კაცი ეზოდ და ბანად;
ავსებულია ტკბილი ბარბაცით კიდედან კიდე,
შავი ნათდება ვერცხლისფერი კალმახების ცინცხალ ლაღობით;
ხრეში სიმრგვალე წაბლა ქვევრების,
დედა საცაა შვილის ხელისგულს დაამძიმებს მტევნის მაღლობით.
თეთრი სუფრის ბათქაშივით თბილი ქერქია,
მოქეიფე მოქალაქეებს ყვითელი ფარად შემოტივტივებთ,
მტევნის ნაყარი ქვირითობს ირგვლივ;
ხეზე მიდგმული კიბე კი იდგამს სამარადისოდ
გახევებულ, დახეთქილი ქუსლების გვირგვინს.
შემოდგმულებს ხრიოკებზე მტრედივით ტაძრებს
ერთგან ცა აწევს, იძირება ბინდბუნდივში ნამწვად,
„წთელი ნარმა“ ჩნდება აქა-იქ,
რუხში მრგვალდება დაირების ბრინჯისფრად ბრაწვა.
ატმისფერ სახეს შავად ატყვია წარბები ფართო,
შავ-შინდისფერი იჩეხება ჩოხის კალთა ხანჯლის ჯვარებით,
გაოცებული სახის საცერზე
გაოცებულა მრგვალი თვალები.
ისევ ისეა გაბმული ხველა.
სადალაქოში ქამრიანი ლესვაა, ლაპარაკობენ სომხურად.
ეზოში მოხრილი მუშა თუნუქს აჭედებს
ჩვენს პირდაპირ სახლის სახურავს.
სახელოსნოში სტუდენტ ქალთაგან აბოლებული ბოლქვები მხვდება,
სინაზის კარვებს გააქვს კანკალი,
დათარეშობს ალერსთა ჯარი თრობის ამარა
და მოზეიმე და მასპინძელი გაშუქებულა ძუძუს კამარა.
ლიფტი ყლაპავს საფეხურების კაშკაშა ფიქალს,
იქ სარგვეშია გარდიგარდმო გადაძახილით,
ჩალისფერ ბურში კაკლების ბერტყვის დაგუდულ ვრცობით,
ჟრუნა ქათამი ჩირგვთან ფართხუნით რაღაცას უფრთხის,
ანთებულია ხურმის მადნებით ხეების ჯგუფი,
მიმწვარი რძის, ხრაკ-ნადუღის სუნი ტრიალებს.
 
 
3. ტერენტი გრანელი
 
სოფლის ნატვრა ტერენტისთვის სონეტთა თქმაა;
დაქანებულ ვიწრო ქუჩაზე აკაციის დაცვენილი ნამუსრალებით,
გახევებული ტილოს ხალათით,
ჟანგისფერ მილში წვიმის ჩუხჩუხა დახურდავებით.
დახარბებული მოფერებას
გაზაფხულის თბილისის ქუჩებს მარტო მიჰყვება,
ოთახებიდან გამოსულა უცხო სიცხადე,
უცხო ბუბუნი,
დაბრუებული ვარდისფერად აბაჟურები
(„გიჟი ტერენტი“! – ბავშვების ტაში),
ითესებოდა ღია ფანჯრები იასამნის გადალურჯებით
გალობასავით ლაზარეთიდან ის გამოსცემს თავის გოდებას
და არ არსებობს სხვათა სიტყვებში უფრო ნამდვილი, უფრო შემძვრელი,
უფრო დიდი სხვა შეკონება,
„დაო ზოზია“, – იწვის სინაზით, სიცხიანის „დაო ზოზია“,
და ამ სიცხიან შეცხადებასთან ყველაფერი მოგონილი, უსიცოცხლო დანაზოგია!
კლარა ცეტკინზე აკაციის ცვენაა;
შაქრო ბიძია მწვანე ჩაჩით არ ჩანს სარკმელთან, –
მიაცილებს მას მსუქანი ანგელოზი –
რაც უნდა იყოს, უცხო გზებია, უცხო ზენაა.
მზე დაიშალა რიკულებში,
მოფარდაგული ტახტი ბოთლა-ბერილ ფეხებით;
„მუთაქების“, „განჯინების“, „ჩამიჩების“ მზიანი ჯადო
„ძველი ნისია“, ჩემი სიღრმის ავგაროზია;
თეთრ-მოყვითალოდ ქერის პურზე გადასმული კარაქის სისქე,
ალბათ ამფერი გაროზი ჰქონდა იმის ზოზიას.
ჩემს ოთახში როცა მზე ჩადის,
როცა ჩვენები – დედა, მამა და ჩემი და იქით არიან, –
დედა ქსოვს, მამას ისევ აკაკი
დროდადრო კანკალშერეული ხელით უჭირავს,
ჩემს ოთახში იატაკზე აბრიალდება ერთი ბილიკი,
კომშისფრად ღუის,
ღამე მშვიდობის, ღამე მშვიდობის!
მზე მიდის შინა.
 
 
 
 
 
მზე
 
ეს იმ ვარსკვლავის ცეცხლია – უსურვილოსი, გულმშვიდად ცივის,
უდრტვინველად, მომაკვდინებელ-შეუსმენლად გამოვრცობადის.
აქ მზედ იქცევა ქედებზე და ქლიავების ლურჯ სიტკბოში,
მწვანედ მრეკავი ზღმარტლის ზარებს
ლპობის ფერით ჩამოამწიფებს.
აქ მზედ იქცევა, მზედ სახეობს,
ახლობლურად, მშობლიურად ჩაგვესმინება;
მის სიცივეს, მისი საწყისის განურჩეველ უცოდნელობას
მცხუნვარების ცოცხალ სურნელად,
ამომჩქეფარ სიცხის ხვავებად, ყვავილებად, ხვიარებად გადმოვითარგმნით,
მადლიერებით, სიყვარულით ვმწიფვართ ულევად.
ეს ის ცეცხლია, აქ იქცევა ცვენად მარცვალთა,
პარკი ლობიოს მუცელთა რღვევად,
დამსკდარ მიწაზე ფეხისგულქვეშ თეთრად ალდება,
სვიმონ ბაბუას მოხრილ მხრებზე გახურებულ ხალათის კერად,
სპილენძის ტაშტზე აყვავდება ყვითელ ვარდებად.
ეს ის ცეცხლია, აქ ღამდება
ღამურების თბილი ჩუმი ფრენით ივსება,
ღამის ნიავთა რიალებად,
ფურების ჩუმ ბორძიკად, ფშვინვად, მთვარედ ციმციმებს
ღამის ცაზე, მთვარედ დაცურავს, ღამის ღრუბლებად
ღვივის ფანჯრებში, მთების ფერდებზე,
ფოთოლთა შორის, ღორების შლიგინს ვიწრო საღორის ხის
კედლებში ადგას დასტურად.
აქ ღამდება,
მოღიავებულ კარ-ფანჯრებში ღვივის სიმუქით,
ქვენა ქარებით, უეცარი აშრიალებით,
მოფრინავენ, ქრიან თბილად
ხეებს შორის ღამეული ჩამონაშლები.
ეს ის ცეცხლია, აქ იქცევა ქარ-შრიალა, გაშლილ ჩრდილებად,
ფოთოლ-გლეჯილ ჩეროებად, ოთახების ფარდების ბინდად,
ჩხრიალა ქვებზე ნაკადების ჩრდილის კანკალად,
ნაწვიმარზე რჩენილ ტალახად ჩრდილოვან მხარეს,
თბილ ბალახში გადმობრუნებულ ქვის ნესტიან ნაბუნაგარად.
აქ იქცევა შავ ჩრდილებად,
ქვაფენილებში შავ ფრჩხილებად ქვა-ქვა ფენილი,
ოთხკუთხედ შენობებქვეშ სწორხაზოვნად, უძრავად მდგარი,
უკაცრიელ ჩიხების კედლებთან ასფალტის შავ ბაღჩებად,
შიგ ურნების ბუჩქები დუღს,
ჩასასვლელების რკინის ხუფები დაჩნდება.
 
 
 
 
 
ვან დერ ვეიდენი
 
როგირ ვან დერ ვეიდენის მართალ ქალაქში
მზე და სიწყნარე ჩავანებული,
ქუჩების თბილი ბაიბური,
მოკირწყლული შუკების კრთომა,
მოწითალო კედლების რული.
ვიწრო სარკმლებში ჩაფრენილი
ანგელოზის უხრწნელი გარსი,
გამჭვირვალე მინის მუცლების ჭურჭლის თაროზე ნაზი ზარია,
ჭაღის კაუჭის ოქროდ კანკალი;
ეს ოქროვნება, ნაპერწკალთა აქა-იქ ელვა,
ყვავილ-ფოთლების ზუსტი ნახაზი,
ეს ანგელოზი იატაკზე ჩამოშვებულ ფარჩის კალთებით
ოთახის ჩვეულ გარემოში
წყურვილის პიტნა ნაგემებზე გამკრავ სიგრილით,
მოწკრიალე, ნათელ რეკვით მონაზმანია.
ვერ ვიღებ სრულად იმ საღამოს ჩემში ტკბილად ჩანაღვერდლებას,
როცა მოვყავდით დედას ქუჩით ამწვანებულით,
მყუდროდ ნაგებ წითელ აგურის კედელს;
ზემოთ ფოთლებში ისმის სარკმლის თბილი კრიახი,
თბილ სიმყუდროვით სარკმლებია უკვე ყველგან გამოღებული,
სიბნელეში დამათრობელი შიგადაშიგ ტკბილი სურნელი ვარდის,
წყნარი ქუჩებით, ჩამობარდნილ ხშირი ჩრდილებით,
მყუდრო კედლებით, ალაყაფთა გრეხილ ტოტებით
თბილისის სუნი, საღამური თბილისის სუნი
მოლურჯო თბილად, ამო გულყრით გულებზე დაგვდის.
 
 
 
 
 
შუმერთა ლოცვა აბზუსადმი
 
აბზუ, ნუ მოხვალ! ფისისფერი თვალი გვაშორე!
სადაც ხარ, იყავი,
ბებერ მეფესავთ ბარდებში იბოდიალე
გასიპულ ფლასტებით.
ფშუტე თვლებიან კვერთხ-გვირგვინს ჩამქრალ ოქროსას ატარებ.
აბზუ, შენთან წამოსულნი დაითვალე
ნელ-ნელა, არ იჩქარო;
მზერა მოანაცვლე,
სუყველა გაიხსენე სათითაოდ:
მოხუცების თეთრი ხუხულები,
წვერებით, წაქისფერებით,
აბზუ, კაცები, შეწყვეტილნი, ძალა-დაულევი,
ბებერი ქალები ფქვილიან თვალებით,
აბზუ, ბავშვები მობარბაცე,
აბზუ, რძესავსე დედები,
ძუძუ სამუდამო შედედებით,
აბზუ, თოთო-ფცქვნილი ქალწულები,
სარეცლებს მიჯაჭვიან ეკლიანს,
აბზუ, ჭაბუკები, თმების მზიანი ხვრელებით,
ვნებადაუმცხრალი გახელებით,
ყველას შეხედე –
კაჟისფერ მზეში კრიჭა შეჰკვრიათ!
აბზუ, ნუ მოხვალ,
ჯერ შენთან წამოსულნი დაითვალე სათითაოდ,
ნელა დაითვალე, არ იჩქარო.
 
1972
 
 
 
 
 
ქარიანი შეღამება
 
რა ქარია!
კედლებისკენ უფრო ბნელა.
ბრტყელ ცივ ფენად იჭრება ქარი აივნის კარქვეშ ახლოს თუ მიხვალ,
ჩამობნელებულ ცის რუხ-ლურჯი ღელე მიდის ფანჯრებში,
ყველგან ჩამქრალა ქარის მიზეზით შუქი.
ფრთხილი სინათლით ანთებს ლამფა,
მისი რკალის გარღვევა, სარკმლეთან მისვლა
სრიალით ბასრი, ბრტყელი ქარის ენები,
ბნელი მინები მოგვზანზარებენ.
გაზეთის ნაგლეჯის ფერმკრთალ სახეს ფანჯრებს მოაგდებს,
დაბეჯითებით მოაწვება კარ-ფანჯრებს ისევ,
რა მიზნითაა ქარი აშლილი?
ზანზარებს ბნელი მინების შავ-ნათალი სამფლობელო,
სრული ღამეა. საიდან მახსოვს სიბნელეში მოხნულ მიწების,
განათებულ ლამფის კავშირი?
მინის სიღრმეში ტკბილი შიშით ჩავიხედები,
აივნის კართან ჩუმად აკრული ძლივს მოთმენით ძალით ვაყოვნებ,
ცოტაც და ისევ იქ მოვხვდები,
ლამფის შუქში,
ნავთქურის სუნის ტკბილ-მომწარო გარემოცვაში,
დედასთან, დასთან „სლოიკის“ ტკბილი ჩაკბეჩივით
სკამის რბილ ღრმულში,
გაშლის დედა ზღაპრების წიგნს –
სათაურების შავი ბრწყინვის ანგელოზებს ქვეშ
ყველაფერი ძილის ყვავილად ინთქმება...
მართლაც, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა ან რა იქნება.
 
1982
 
 

თანამედროვე ფილოსოფია, ლიტერატურა, ესეისტიკა, სიურრეალისტური გლემი, ჰორორი,პორნოგრაფიული ზღაპრები, პოლიტიკური პროვოკაციები, ძლიერთა ამა ქვეყნისათა შეურაცხყოფა... ასევე კიბერ-კულტურა, ქართული გლ(ი)ამური, ურბანული ფოლკლორი, მედია-კრიტიკა, შავი იუმორი, შოკი და ა.შ.