გვრინი





პოეზია

გვრინი




გვრინი
 
I
არ იმღერება ეს სიმღერა.
ჩემი სტრიქონი
არ იფარფატებს როიალის ნათელ მინდვრებზე,
არ დაჰკვლევს ბეჩავს ძე ხორციელი,
არც გუთნისდედა 
შემოსძახებს,
არცა ტრიალი ტრამალის მკვიდრი მენახირე
და
არც დაღლილი
მგზავრი იმღერებს ამტვერებულ გზებზე მარები.
 
მუნჯია ეს ხმა, მოგუდული და უმოტივო,
თავგაჩეხილი მეციხოვნის ხაფია იგი,
ყელგამოღადრულ მოზვრის ხრიალი...
არ იმღერება ეს სიმღერა.
ოდენ მგოდებელ
დიაცთა ხმაში აკვნესდება და დამარცხებულ
მეციხოვნეთა
ბაგეებში დაიკლაკნება.
მუნჯია იგი _ როგორც ბავშვი
გულამომჯდარი.
ცრემლის ტალღებით ევსება ხახა.
 
არ იმღერება ეს სიმღერა მუნჯი და მწარე.
თავქვე მოგორავს
გაქვავებულ კომიჭასავით,
მოთელავს ბალახს,
მოიქცევა ხახაგამშრალი.
 
II
ნელა ილევა შენი სანთელი.
შემხედე ერთი, როგორ გამიგო ფეხქვეშ ჭილობი
ფერად-ფერადი ამ ოქტომბერმა
და შუაღამით
მე მოვაბიჯებ შენი სინათლის მბჯუტავ ბილიკზე...
შემხედე ერთი _ ცირკის ჯამბაზს _ შემხედე ერთი, _
კბილით რომ მომაქვს ფუთობით რკინა:
აყვავებული იმედები და
დასიზმრებულ ჩრდილების მოთქმა
და მტვრიანი ზეცის ნაგლეჯი _ ჩემი ქალაქის
მოსასხამი...
შემხედე ერთი: მოვაბიჯებ საცოდავ შუქზე
და შენი სანთლის ბედკრულ ბჟუტვაში
მესმის მთიბავის ცელის სივილი.
 
III
შენ ისევ მიხმობ. შენ ისევ მომდევ. შენ ისევ
მოთქვამ. შენ ისევ გალობ უკუნის წიაღ და ეგ
გალობა, როგორც ღმერთისთვის
მიდ-
    გმუ-
        ლი
 
          კი-
              ბე
                 ნათლით კიაფობს.
შენ ისევ მიხმობ _ იქ, იმ თავანის ნისლოვან
თაღზე დანთებულ მზისკენ. შენ ისევ ტირი ამ
მუნჯი ხმისთვის. შენ ისევ მოთქვამ. შენ ისევ
გალობ წკვარამის წიაღ...
ბედკრულო, შენი ცელის სივილი მიახლოვდება
და კარგად ვხედავ:
წვება ბალახი ბაგეგამშრალი...
მიახლოვდება შენი ცელის ხმა...
 
IV
ვის გასძახიან ტოროლები. მიმწუხრის მზეში
საით მიფრინავს ჭილყვავი ობლად?
ან გადათიბულ ველის თავზე რატომ დგას ქუფრი
ხმა უსამოსო და უმოტივო?
 
V
არ იმღერება ეს სიმღერა. ამ წარმავალი
ჟამის ამარა იფარფატებს
და განილევის
ეს ხმამაღალი დაფიქრება,
ქართა ჩურჩული
და მოძახილი მთიბავისა... იქ მიიქცევის _
სადაც მწუხრეულ მეუფების ბჟუტავს სანთელი
და თიხად ქმნილა სადაც ყოველი.
 
1971
 
 
 
 
 
***
 
ბოლოს ყველანი გამოვერკვიეთ.
 
თურმე ამაოდ მოვათრევდით ამხელა ლოდებს.
მათ ვერ დაიტევს ეს კედლები და საფლავებიც
აკვნესდებიან მათი სიმძიმით.
 
ბოლოს ყველანი გამოვერკვიეთ –
როცა ჩვენს შორის დავინახეთ ბავშვი –
რომელსაც
ფრთხილად მიჰქონდა პეშვით ჭრელი კენჭები
მზისკენ.
 
1971
 
 
 
 
 
წყალდიდობა
 
ხავსიან ქვებით, დაღლილ ქვებით ვაშენებ ციხეს
და ახლოს ისმის შენი ჩურჩული _
ჩამქრალი ღამე ლოცულობს დღეზე...
 
მე კი ვაშენებ _
აგურების ძველისძველ ანბანს
სწავლობენ ჩემი ხელისგულები.
აქ _
 
ამ ოქროსფერ გორაკებზე მესმის შორიდან
ადიდებული გაზაფხულის მწვანე ჩუხჩუხი _
უახლოვდება წყალდიდობა
ჩემს ახალ კედლებს,
ჩემს კეთილ ანბანს და მღელვარებას...
ჩემი სანთლების ღამისაკენ მოდის მინდორი,
მოდის ჭალაკი,
მოდის ხნული, დასალიერი...
მოაქანავებს გაზაფხულის ოქროსფერ ბორცვებს,
მთვარის გორაკებს,
სატაცურის მწვანე სიმღერას _
ჩემი სანთლების ღამისაკენ, ჩემი ციხისკენ.
 
რა ახლოს ისმის შენი ჩურჩული _
ჩამქრალი ღამე ლოცულობს დღეზე...
იჩურჩულე, ნათელო ჩემო,
იჩურჩულე
წყალდიდობისთვის, ანბანისთვის,
კედლებისათვის...
 
ხავსიან ქვებით, დაღლილ ქვებით ვაშენებ ციხეს...
ქარი კითხულობს დახეთქილი ლოდების ანბანს
და _
როგორც ხეთა შიშველი ცრემლი _
ადიდებული გაზაფხულის მწვანე ჩუხჩუხი
გადამდის გულზე...
უახლოვდება წყალდიდობა ჩემს კეთილ
ანბანს,
 
ჩემს უკუნ ღამეს,
ახალ კედლებს და მღელვარებას...
იჩურჩულე ნათელო ჩემო, იჩურჩულე...
 
1971
 
 
 
 
 
***
 
ჩვენი მოწყენა არ ყოფილა სხვადასხვაგვარი.
გამოვიღვიძეთ
და კვლავ ძველი კედლები შეგვრჩა
ხელთ, ისევ ძველი სურათები გვიმზერდნენ მაღლით.
იყო ნაცნობი პეიზაჟი:
კარადა, სკამი, სარკე, წიგნები, - ყველაფერი
და ყოველივე ბაძავდა ერთურთს
და საგნების ერთფეროვნება
სულს გვიხუთავდა...
 
ჩვენი მოწყენა არ ყოფილა სხვადასხვაგვარი.
ჩვენ ის სიზმრები დაგვეკარგა
და მოლანდებულ ქალებს ვგლოვობდით,
იქნებ კიდეც დაგვცინა ბედმა
და საერთოდ არ გვსიზმრებიან?
ან იქნებ სხვათა სიზმრები ვნახეთ?
 
გამოგვეღვიძა და მკლავებით გაწურულ სივრცეს
შევუშვით ხელი...
ჩვენ ისინი არ გვსიზმრებიან...
 
1971
 
 
 
 
 
***
 
დროა და აჰა: ხეთა ძვლებით აგებულ კედლებს
ტოვებენ ჩვენი მუნჯი ლანდები.
ჩვენ გადავდივართ მკვდარი წვიმის საგუბარებზე
და ვხედავთ ჭალებს –
სად მოჭრილი ხე
უღრანს ჭრიალით ემშვიდობება.
 
ო, მზეო, ღმერთის ნათელო ცრემლო,
უნათე ხეთა ჯავრის ტრამალებს!
მოგვაცილებენ ეს ტევრები. აქ დიდი ხანი
ჩვენი ბებერი ტკივილების ნახირს ვმწყემსავდით.
და აჰა: მწუხრი.
აგვაფარა ბინდის ფოთლები
ტყემ. ხეთა ძვლებით ნაგებ კედლებს დავემშვიდობეთ.
დავტოვეთ ტევრი თავაწეული.
 
იქ დარჩა ჩვენი მოგონების მწვანე კოცონი
და მხეცის კვალი
ხეთა ჯავრის ტრიალ მინდვრებზე.
 
1973
 
 
 
 
 
***
 
დასრულდა შენი გაკვირვება.
ნელა,
თანდათან
დამდორდა შენი წარმართი სისხლი.
და ზანტად ითვლი მთვარის გორაკებს –
თითქოს შორეულ ბავშვობაში დახატულ სერებს
წააწყდი უცებ
და აღარც გიკვირს –
რომ ამ ძველისძველ ქაღალდებს შორის
გამოანათეს მოულოდნელად.
 
დასრულდა შენი გაკვირვება.
 
1974
 
 
 
 
 
***
 
ტყეო,
ბალახო გადაჯეგილო,
მდინარეებო
და ქალაქის პირქუშო
მხარევ –
დამიბრუნეთ ჩემი სიყვარული.
 
დაე მოვიდეს იგი წვიმად,
საკუთარი ჩრდილის მძებნელი.
მე აქ ვარ, აქ ვარ, აქ ველოდები.
მოვიდეს იგი,
გამიხსენოს და დამაჯეროს,
რომ სიძულვილმა კი არ შემქმნა, არამედ მისი
პირმშო ვარ,
მისი ჩრდილი დევნილი.
 
აქ ველოდები. აქ ვარ,
სანამ მტვრიან ბილიკზე
არ გამოჩნდება იგი: წითელთავსაფრიანი.
ო, სამეგობროდ კი არ ვუხმობ... –
მსურს დავიჯერო,
რომ იგი მართლაც ჩემთან იდგა
ჩემს ბავშვობაში,
რომ კიდევ დარჩა
თუნდაც კენჭი ამ ქვეყანაზე,
რომლის
ნათელიც სიძულვილის წყვდიადში ელავს,
რომ ქვითინს ისევ ღიმილი სცვლის
და არა ცრემლი...
ტყეო,
ბალახო გადაჯეგილო,
მდინარეებო და ქალაქის პირქუშო
მხარევ –
დამიბრუნეთ ჩემი სიყვარული.
 
1975
 
 
 
 
 
***
 
მიწა ზამთრების სიმკაცრეზე გვესაუბრება
ბალახის ენით,
ყვავილების ანბანით,
უხმოდ...
 
ჰოი, საგანთა გულთმისანო, ფორმების ღმერთო,
ააყირავე ეს ხმა ქვეყნად ყველა სულდგმულის
ყურის მღვიმეში, მოაოქროვე
ამ ხმით მოკვდავის გულის უფსკრული,
ამ ყვავილების ანბანით დაწან
კაცთა იმედის გვირგვინები
და გამოკიდე ჩვენს ღამეებში...
 
ჰოი, საგანთა გულთმისანო, ფორმების ღმერთო...
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
ცათამბჯენები რომ აღმართო, ეს ტევრები რომ დაასახლო,
შერეკო სამწყსო
და შეზიდო დავლა ურიცხვი –
შენი სიზმრების სამეფოში მაინც დარჩება
ერთი კუნჭული უკაცრიელი,
სადაც ჯერ ფეხი არ დაუდგამს კაცთაგანს, სადაც
ჟამიჟამ ისმის უხილავის ფრთების შრიალი.
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
აჰა: ბალახმა დამადგა ფეხი...
მთელი სიცოცხლე ვთიბე და ვთელე. ხანძრებით ვშანთე _
ჩავაბრუნე მიწის საშოში...
მთელი სიცოცხლე
რა ამაო ომი მქონია... აჰა, ბალახმა დამადგა ფეხი.
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
ვხედავ: ქვავდება ხმა, რომელსაც არავინ უსმენს
და ამ ლოდიდან ლურჯი ყვავილი
ამოდის ხოლმე და საღამოს ცას უერთდება,
ქსოვს ვარსკვლავების აბლაბუდებს და გალაქტიკებს
ითვლის დილამდე, ხოლო დილით ისევ მდუმარე
ლოდის გვირგვინში ჯდება მოწყენით...
 
ვინ დადის, ცის თაღს ვინ ტკეპნის ღამით?
შორს,
კოსმიური კუნძულების ქარში და მტვერში
ვისი ოცნება დაეხეტება?
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
ინგრევა ჩემი ძველი ციხე: ხორცის ჯებირი
გადაიღუნა... გაუჯაგავი
ველების მგზავრი მოვთელავ ბალახს,
საკუთარ ჩრდილზე მოვაბიჯებ,
გიახლოვდები.
 
ფეხი მერევა, თითქოს მოვდივარ
სხვა გალაქტიკის ბინადართა ნატერფალებზე,
თითქოს ვეღარ გცნობთ თქვენ,
ვისთანაც გუშინ ვიდექი,
ჰოი, სხვა მხარეს შებრუნებულო,
მხარქცეულო აჩრდილეთო, მარტოდმავალი
და საკუთარი ციხის ნგრევის მუნჯი მზირველი,
თქვენს გზას გავყურებ
და თქვენს კვალზეც მხოლოდ ნანგრევთა
მუნჯი ლანდები აღმართულან,
მხოლოდ ქვიშა, ქვიშა და ფერფლი...
და დავიწყების ხავსი გზებზე მოხეტიალე.
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
ბოლოს ხომ მაინც მოვა ვინმე, რომ გვითხრას:
“წადით, სუყველამ
თქვენს მოლოდინს უყარაულეთ!”
 
ნეტავ სად წავალთ, რა მხარეზე გავიკრიფებით?
სად ჰყვავის ჩვენი მოლოდინის ხე?
და მისი ჩრდილი, მზეთუნახავის სიზმრებს
რომ იცავს, ჩვენს სიზმარ-ცხადს თუ შეიფარებს,
თუ გარევს თავის რჩეულ ლაშქარში?
 
ნეტავ საითკენ წაგვივა თვალი ბოლოს, როდესაც
მოგვაკითხავს ვინმე და გვეტყვის:
“წადით, სუყველამ თქვენს მოლოდინს უყარაულეთ!”
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
და ჩამიარეს ძვლების ჭრიალით
თავდაღუნულმა თაობებმა, ქუფრი წარსულის
უკუნეთიდან გამოქცეულებს
ერთი სიტყვაც ვერ გავაგონე...
ჩამიარეს ძვლების ჭრიალით...
 
ო, ამ მირიად აჩრდილეთში, დაღმართზე მავალ ბრბოში,
და ძვლების დასამალად დაძრულ ლაშქარში
არ იყო კაცი, რომ დაეგდო ის გზა და ჩემთან
ჩამომჯდარიყო... როგორც ხე დგას ხესთან და უმზერს
დამავალ მნათობს
და დაღმართზე დაძრულ აჩრდილეთს,
შორს რომ მიიწევს ძვლების ჭრიალით,
თუმცა არ იცის, იმ შორეთში რა ელოდება.
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
ო, დაუჩოქე ღამეებში შენსკენ მავალი
ვარსკვლავის მუხლებს,
ქაოსიდან გამორიყული
იგი გაგკურნავს მოლოდინის უღრანში მავალს...
ზურგი აქციე ხსოვნის უდაბნოს.
მარტოობის ყვავილი კრიფე
შენს ცისქვეშეთში
და ბებერი ასტრონომივით –
საკუთარ ღამის უფსკრულს რომ უმზერს,
მხოლოდ იმედის წვეთის მძებნელი, -
შენც დაუბრუნდი შენი ცის თაღს: ჭვრიტე წყვდიადში
ჟამიჟამ ნათლის აკიაფება...
დაუჩოქე ვარსკვლავის მუხლებს.
და იდექ, იდექ... მიწყივ მბრუნავი
ჟამის მჭვრეტელი. მარტოობის ყვავილი კრიფე!
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
შენ უკვე იცი: შემოდგომის ტყის მომაკვდავი
ჩრდილების გვერდით
მოკანკალე ნაკადულის ხმა
შენს შესახვედრად როდი მოდის –
იგი ზაფხულს დასდევნებია...
 
შენ უკვე იცი: ზოოპარკის
დახშულ კედლებში
დუჟმორეული ლეოპარდი შენ კი არ გიხმობს, -
იგი ჩასძახის საკუთარ გულ-გვამს,
რადგან ამქვეყნად
ხმის გამცემი არ ეგულება...
 
და ამქვეყნიურ აყალმაყალით
დაღლილი ხშირად ამაოდ ფიქრობ,
რომ ზღვას აყალყულს
შენზე ფიქრი ალაპარაკებს,
რომ ტყეთა მოთქმა შენ გეკუთვნის
და დედამიწაც
თავის კუნაპეტ შუაღამეში
თითქოს შენს ხვედრზე კვნესის ჟამიჟამ...
შენ უკვე იცი: აქ სუყველა თავის ძილს დევნის
და თავის სიკვდილს ეკამათება.
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
და მოლოდინი მეკვლე იყო:
ახალწლის დილით
მან მოაკითხა ჩვენს ქოხმახებს და მოგვიტანა
ისევ ის ძველი საზრუნავი, რითაც აქამდე
ვცხოვრობდით...
იგი დაუკითხავად
შემოეხეტა და... წინკარში მოიკალათა...
კვლავ გარდასულის სურნელი მოჰყვა
მის ბებერ სხეულს... ჩვენ კი სიზმრები
სხვას გვპირდებოდნენ: მთოვარის სანთლით
გაჩახჩახებულ
და კრიალა თავანის ქვეშე
დღესასწაულებს, დარბაზონებში
ღვთაებრივი მუსიკის ხმაზე
აფარფატებულ დიაცთა ღიმილს
და ღამეებში თავდავიწყებას...
ის კი მოვიდა: მოლოდინი...
ბებრულ ნაბიჯით
შემოფრატუნდა და წინკარში მოიკალათა.
 
1977
 
 
 
 
 
***
 
ბედნიერება ჩვენს კარებთან დაყუდებული...
საცაა ვინმე გამოიხედავს,
კარს გააღებენ: `ო, მოდი, მოდი,
სულ დაგვივიწყე... და
იმდენი ხანი გავიდა,
რომ სახელიც კი არ გვახსოვს შენი”...
 
ბედნიერება ჩვენს კარებთან რომ იცდის ხოლმე,
თვეობით, 
წლობით,
მაგრამ კარებს არავინ აღებს
იმისი შიშით, რომ მწუხარებას შეეფეთება.
 
1977
 
 
 
 
 
სამკუთხედი
 
არ ბერდებიან პოეტები.
 
ვნახე ასი წლის პოეტი ქალი
როგორ გათხოვდა ველის ყვავილზე.
 
არ ბერდებიან ყვავილები.
 
ყელყელაობენ და შესცქერიან ღამის სარკეში
თავის შორეულ, კეკლუც ლანდებს _
მწუხრის ვარსკვლავებს...
არ ბერდებიან ვარსკვლავები...
გზას უნათებენ
შუაღამეში პოეტებს და ველის ყვავილებს
ცისკენ გაქცეულ გზას უნათებენ,
თავანისაკენ დაძრულ ბილიკებს...
 
არ ბერდებიან პოეტები...
 
1980
 
 
 
 
 
თამაში
 
უფსკრულის თავზე, სადაც წყდება ლომის ღრიალი,
სადაც ლოდები გასუსულან, სადაც ბალახი
კრძალვით მიცოცავს და მდინარენი
იწურებიან სადაც ცახცახით –
იქ დააბიჯებს შენი ლანდი, თავაწეული,
გადი-გამოდის მდინარეზე – დამუნჯებულზე
და შიშის შეჭმულ ქვებს ებჯინება,
ღიღინებს ავი ქარების თვალწინ,
ხელებს ინაცვლებს აღრენილი ლომის ფაფარზე
და მღერის, მღერის – იგი სიმღერა
კუნაპეტიდან გამოღწეულ ხმას უერთდება –
მუნჯი მდინარის და ლოდების დანარცხების ხმას...
 
უფსკრულის თავზე –
სადაც შიშის ტყე იდრიკება,
სადაც მავანნი მდუმარებენ მთელი სიცოცხლე,
იქ დააბიჯებს შენი ლანდი,
თავაწეული,
მღერის უფსკრულის ღვთაებათა მწარე სიმღერებს
და ცეკვავს შიშის პირქუშ ცეკვებს
და ხელს ინაცვლებს
ლაშდაღრენილი ლომის ფაფარზე...
 
1980
 
 
 
 
 
ქვა
 
ქვის მდუმარება – მილიარდ წლობით
რომ ჩაჟანგულა, გაბნეულა ლოდებად, ქვიშად
მდინარეების ფსკერზე,
ველთა განიერ მხრებზე
და ვარსკვლავეთის უდაბნოებში...
 
ქვის მდუმარება – უხსოვარი ამბის მომტანი
ჟამთა გაღმიდან, სადაც ბჟუტავენ
ღამის ბალახით შეჭვარტლული სამყაროები...
 
იფშვნება, ტყდება, იფანტება,
მაგრამ მაინც მწყემსავს ერთგულად
თავის უძველეს საიდუმლოს,
პირგაკერილი.
 
სახლის კედლებში ატანებენ,
უკრავენ ხელ-ფეხს,
ათრევს მდინარე,
ნაკადული ეჯაჯგურება,
წყეული ზვავი ანაფოტებს...
მაგრამ მაინც ბედნიერია –
რადგან ამქვეყნად საითაც კი გადააგდებენ,
სუყველგან თვისტომს შეეფეთება.
 
1980
 
 
 
 
 
მოლოდინი
 
საცაა ფარდას დახურავენ. ჩვენ კი ჯერაც არც ერთი სიტყვა
არ ჩაგვიგდია ამ ნახნავში, იმედის სიტყვა
არ გვისროლია მიწის მწუხარში, რომ მეორე გაზაფხულამდე
ვზიდოთ ლოდინის ოქროს ზოდები...
რას ამოგვიწვდის ბებერი მიწა ან რა სინათლეს გამოახედებს
კალთებდამსკდარი სამოსელიდან?
იქნებ უბრალოდ შეგვახედოს დაღარულ სახეს
და ულამაზეს ნაპრალებიდან
ღამის ფოთლები ამოყაროს, სხვა არაფერი!
 
ჩვენ კი რად ვდგავართ, რას ველოდებით?
მწუხრში წევს ჩვენი ხსოვნის ქვეყანა,
როგორც ხეობა მარადიული,
მქუხარე წყლის და ქარების ენით
გამოჭმული და გამოლოკილი.
 
საცაა ფარდას დახურავენ... უნდა დავლეწოთ
ხორცის ნაჭუჭი და გამოვიდეთ,
რომ მზემ იხილოს ჩვენი თამაში...
საცაა ფარდას დახურავენ. აბა, იჩქარეთ!
არცერთი არ ხართ ანგელოზი ფრთამოხატული!...
გაიმეტეთ ორი მარცვალი
ამ ნახნავისთვის, რომ მეორე გაზაფხულამდე
ვზიდოთ ლოდინის ოქროს ზოდები!
 
1980
 

თანამედროვე ფილოსოფია, ლიტერატურა, ესეისტიკა, სიურრეალისტური გლემი, ჰორორი,პორნოგრაფიული ზღაპრები, პოლიტიკური პროვოკაციები, ძლიერთა ამა ქვეყნისათა შეურაცხყოფა... ასევე კიბერ-კულტურა, ქართული გლ(ი)ამური, ურბანული ფოლკლორი, მედია-კრიტიკა, შავი იუმორი, შოკი და ა.შ.